سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

398

المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)

يأتى جملة : معطوف است به « يأتى مفردا » و جملة حال است از ضمير فاعلى در « يأتى » . حاوية : به صيغه اسم فاعل ، حال است از « جملة » . معنى : مفعول است براى « حاوية » ، مضاف . الّذى : مضاف اليه براى « معنى » موصول . سيقت : به صيغه ماضى مجهول و ضمير نائب فاعلى آن به « جمله » راجع بوده و جمله « سيقت له » صله و عائد است براى « الّذى » . له : جار و مجرور ، متعلّق است به « سيقت » و ضمير مجرورى آن به « الّذى » راجع است . ترجمه : خبر مفرد و جمله مىآيد و در صورتى كه جمله باشد مشتمل است برمعناى آنچيزى كه اين خبر جمله براى آن آورده شده يعنى مبتداء . شرح عربى : و الخبر ، هو ، الجزء المتمّ الفائدة ، مع مبتدء غير الوصف ، كاللّه برّ ، اى محسن لعباده . و الايادى ، اى النّعم ، شاهدة ، له . و مفردا يأتىّ ، الخبر ، و المراد به ما للعوامل تسلّط على لفظه فيشمل ما لا معمول له كهذا زيد و ما عمل الجرّ كزيد غلام عمرو او الرّفع كزيد قائم ابوه او النّصب كهذا ضارب ابوه عمرا . ترجمه و شرح : مبحث خبر و اقسام آن مصنّف گويد : خبر جزئى از كلام را گويند كه فائده جمهل با آن تمام شود . شارح گويد : مقصود خبرى است كه با مبتداء غير وصفى يعنى اسمى همراه باشد .